Oegstgeester Pannenbakkerijen
Op Oegstgeester grondgebied hebben twee pannenbakkerijen gestaan:
- De ‘Josson' pannenbakkerij De Nijverheid aan de Hoge Morsweg (destijds Oegstgeester grondgebied), nu Amphoraweg Leiden
- De ‘Van Sillevoldt' pannenbakkerij aan het Valkenburger Veer
In de bakkerijen werden voornamelijk dakpannen gebakken, maar ook tegels en stenen. Verder maakte men er tras: metselspecie. Beide pannenbakkerijen stonden aan het water. Grondstoffen en produkten konden daar makkelijk aan- en afgevoerd worden.
Van de pannenbakkerijen is nu geen spoor meer terug te vinden. Het enige zichtbare spoor van deze Oegstgeester industrie vormen de pannen, die nog hier en daar het dak van een enkel huis sieren. 
De 'Josson' pannenbakkerij De Nijverheid
Oegstgeester dakpan
De ‘Josson' pannenbakkerij is vooral bekend van de Oegstgeester dakpan. De fabriek heeft eigenlijk de naam De Nijverheid, maar heet ook wel de ‘Josson' pannenbakkerij naar de oprichter en ontwerper van de Oegstgeester dakpan. De fabriek wordt in 1852 opgericht aan de Hoge Morsweg. Tegenwoordig is dit de Amphoraweg te Leiden.
De Oegstgeester dakpan werd wijd en zijd toegepast. Men exporteerde zelfs naar Indië! Na sluiting van De Nijverheid in 1907 blijft de Oegstgeester dakpan geproduceerd worden bij andere pannenbakkerijen.
Stoommachine
In 1872 komt er een stoommachine in de fabriek, de eerste in Oegstgeest. De stoommachine heeft een vermogen van 12 pk. Hij wordt ingezet bij de trasstamperij waarmee de fabriek dat jaar wordt uitgebreid. Ook drijft de machine de kleimolen van de pannenbakkerij aan. De trasstamperij en de pannenbakkerij zijn duidelijk gescheiden bedrijfsonderdelen.
Amphora
De Nijverheid biedt aanvankelijk werkgelegenheid aan zo'n veertig mannen en jongens. Het aantal werknemers neemt daarna gestaag af. In 1907 is het gedaan met de fabriek. Hij wordt verkocht aan de firma Wernink. Op het fabrieksterrein wordt dan de tegel- en faiencefabriek Amphora opgericht door C.M. van Sillevoldt, zoon van de concurrent.
De ‘Van Sillevoldt' pannenbakkerij
De pannenbakkerij aan het Valkenburger Veer kent een langer bestaan dan De Nijverheid. Aan het einde van de zeventiende eeuw wordt de bakkerij al genoemd. De fabrieksgebouwen worden in 1943 afgebroken op last van de Duitse bezetter.
Van Sillevoldt
In 1874 komt de fabriek in handen van de gebroeders Van Sillevoldt. De zaken lijken vanaf dat moment erg goed te gaan. Van gemiddeld tien arbeiders groeit het aantal werknemers tot rond de twintig (waaronder ook kinderen). De pannenbakkerij heeft twee ovens. In 1834 was de fabriek al uitgebreid met een trasstamperij. In 1883 komt er een stoommachine van 25 pk. en in 1925 worden er elektromotoren geplaatst.
Zoon C.M. van Sillevoldt richt in 1907 de Amphora faiencefabriek op, op het terrein van de voormalige concurrent De Nijverheid. Rond 1929 wordt toch ook de Van Sillevoldt pannenbakkerij aan het Valkenburger Veer verkocht aan de firma Wernink.
Meer over dit onderwerp kunt u lezen in het uitgebreide artikel "Oegstgeester pannenbakkerijen" (pdf, 59,6 kB) van drs. Carla de Glopper, medewerker oud-archief. Hierin staan vele verwijzingen naar bronnen uit het archief van de gemeente Oegstgeest.
